Στοιχείο οικονομικής στρατηγικής η νόμιμη κινητικότητα
Η νόμιμη κινητικότητα εργαζομένων τρίτων χωρών δεν είναι απλώς τεχνικό ή μεταναστευτικό θέμα. Είναι κρίσιμο εργαλείο για τη βιωσιμότητα της αγοράς εργασίας, τη δημογραφική ανθεκτικότητα και τη συνολική οικονομική στρατηγική της χώρας.
Αναφορά: Το θέμα δημοσιεύθηκε και στην ενότητα Απόψεις της Η Καθημερινή, με υπογραφή της Σμαρώς Μανιάτη.
Γιατί η συζήτηση δεν είναι μόνο τεχνική
Η δημόσια συζήτηση για τη νόμιμη κινητικότητα εργαζομένων τρίτων χωρών στην Ελλάδα συχνά εγκλωβίζεται σε επιμέρους τεχνικά ζητήματα: ποσοστώσεις, κατηγορίες αδειών, διαδικασίες, διοικητικά βήματα. Όμως το πραγματικό διακύβευμα είναι ευρύτερο.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η χώρα αντιλαμβάνεται τη νόμιμη κινητικότητα ως απλό μηχανισμό διαχείρισης μεταναστευτικών ροών ή ως οργανικό στοιχείο της οικονομικής της στρατηγικής. Για την EOS Workforce, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: πρόκειται για ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
Η δημογραφική πραγματικότητα δεν αφήνει περιθώρια
Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια επίμονη δημογραφική πίεση. Η γήρανση του πληθυσμού, η μείωση της δημογραφικής βάσης και η συρρίκνωση της προσφοράς εργατικού δυναμικού δεν επηρεάζουν μόνο την αγορά εργασίας. Αγγίζουν και τη φορολογική βάση, τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού και τη συνολική παραγωγική ικανότητα της χώρας.
Σε αυτό το περιβάλλον, η νόμιμη κινητικότητα δεν είναι απλώς εργαλείο κάλυψης κενών θέσεων. Είναι μέρος μιας ευρύτερης απάντησης στο πώς η χώρα μπορεί να παραμείνει λειτουργική και ανταγωνιστική τα επόμενα χρόνια.
Η σωστή κατεύθυνση υπάρχει, αλλά η εφαρμογή θα κρίνει το αποτέλεσμα
Ο νέος νόμος για την προώθηση πολιτικών νόμιμης μετανάστευσης κινείται προς μια θετική κατεύθυνση: ενοποιεί στοιχεία του πλαισίου, ενισχύει τη διάρκεια αδειών, διευρύνει την ηλεκτρονικοποίηση και επιχειρεί να συνδέσει τη νόμιμη παραμονή με την εργασία σε πιο σταθερές βάσεις. Ωστόσο, η ποιότητα ενός πλαισίου δεν κρίνεται στη διατύπωση, αλλά στην εφαρμογή του.
Η Ελλάδα δεν κινείται σε κενό
Η Ελλάδα λειτουργεί μέσα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου η κινητικότητα εργαζομένων τρίτων χωρών εντάσσεται όλο και περισσότερο στον πυρήνα της οικονομικής πολιτικής. Άλλες χώρες της Ευρώπης καταγράφουν ήδη μεγάλες ελλείψεις σε επαγγέλματα και οργανώνουν πιο ενεργά κανάλια προσέλκυσης προσωπικού.
Την ίδια στιγμή, χώρες που παλαιότερα τροφοδοτούσαν την ελληνική αγορά εργασίας έχουν πλέον ενταχθεί πλήρως στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ή αντιμετωπίζουν και οι ίδιες σημαντικές ελλείψεις. Η παλιά λογική “θα βρούμε από δίπλα” δεν αρκεί πια.
EU Talent Partnerships και Talent Pool: παρακολουθούμε ή συμμετέχουμε;
Σε μια εποχή που η Ευρώπη χτίζει κοινά εργαλεία αντιστοίχισης αναγκών και δεξιοτήτων, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μείνει παθητικός παρατηρητής. Τα EU Talent Partnerships και το EU Talent Pool δείχνουν ακριβώς προς μια νέα κατεύθυνση: διαφανή, θεσμικά οργανωμένα κανάλια νόμιμης κινητικότητας με βάση πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχουν αυτά τα εργαλεία. Είναι αν η Ελλάδα θα οργανώσει εγκαίρως τη δική της εσωτερική ετοιμότητα για να τα αξιοποιήσει ουσιαστικά.
Η φοιτητική οδός μπορεί να λειτουργήσει, αλλά όχι χωρίς ποιότητα
Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες διαστάσεις του νέου πλαισίου είναι η φοιτητική οδός. Όταν σχεδιαστεί σωστά, μπορεί να αποτελέσει οργανωμένο κανάλι νόμιμης εισόδου στην αγορά εργασίας μέσω της εκπαίδευσης, ειδικά όταν οι φοιτητές σπουδάζουν στην Ελλάδα, μαθαίνουν τη γλώσσα και εξοικειώνονται με το θεσμικό και επαγγελματικό περιβάλλον.
Αυτό όμως προϋποθέτει ουσιαστικό ποιοτικό έλεγχο. Χωρίς σαφή στόχευση σε ειδικότητες που πράγματι λείπουν και χωρίς σοβαρή εποπτεία προγραμμάτων σπουδών, η φοιτητική οδός μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε παράκαμψη αντί για οργανωμένη λύση.
Η διαφάνεια στο κόστος πρόσληψης είναι κρίσιμο σημείο
Ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά τη διαφάνεια στην κατανομή του κόστους πρόσληψης. Η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει εδώ και χρόνια τη χρέωση εργαζομένων για εύρεση εργασίας, όμως στην πράξη η αγορά εξακολουθεί να χρειάζεται ισχυρότερη θεσμική θωράκιση.
Η αρχή employer pays, μαζί με αδειοδότηση διαμεσολαβητών και εποπτεία τόσο στην Ελλάδα όσο και στις χώρες προέλευσης, αποτελεί βασική προϋπόθεση για αξιοπιστία, διαφάνεια και σταθερότητα στις εργασιακές σχέσεις.
Η νόμιμη κινητικότητα δεν ανταγωνίζεται τη δημογραφική πολιτική
Η Ελλάδα συζητά δικαίως για το δημογραφικό, για την οικογένεια, για την ενίσχυση των γεννήσεων και για πολιτικές στήριξης. Όλα αυτά είναι απαραίτητα. Δεν αρκούν όμως από μόνα τους.
Η εμπειρία διεθνώς δείχνει ότι καμία σύγχρονη ανεπτυγμένη οικονομία δεν λειτουργεί πλέον χωρίς οργανωμένη κινητικότητα εργατικού δυναμικού. Όταν σχεδιάζεται σωστά, η νόμιμη κινητικότητα δεν αντικαθιστά τη δημογραφική πολιτική· τη συμπληρώνει.
Ζήτημα διακυβέρνησης και ανταγωνιστικότητας
Η νόμιμη κινητικότητα δεν είναι πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης. Είναι ζήτημα διακυβέρνησης, διοικητικής αποτελεσματικότητας και οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου τα πρώτα βήματα χτίζουν θεσμική φήμη, η Ελλάδα καλείται να συμμετέχει ενεργά και όχι να παρακολουθεί.
Θέλετε να οργανώσετε τη μετάκληση εργαζομένων με στρατηγική, σαφείς κανόνες και λειτουργική διαδικασία;
Η EOS Workforce υποστηρίζει επιχειρήσεις που χρειάζονται νόμιμη, οργανωμένη και αξιόπιστη στελέχωση από τρίτες χώρες, με πρακτική καθοδήγηση και πραγματική γνώση του πλαισίου.
FAQ
Γιατί η νόμιμη κινητικότητα είναι θέμα οικονομικής στρατηγικής;
Επειδή επηρεάζει άμεσα την επάρκεια εργατικού δυναμικού, τη βιωσιμότητα παραγωγικών κλάδων, τη φορολογική βάση και τη συνολική ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα η μη ενεργή συμμετοχή στα ευρωπαϊκά εργαλεία;
Σημαίνει ότι κινδυνεύει να μείνει εκτός δομημένων καναλιών αντιστοίχισης δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας, σε μια περίοδο όπου ο ανταγωνισμός για εργαζομένους εντείνεται.
Γιατί είναι κρίσιμη η διαφάνεια στο κόστος πρόσληψης;
Γιατί χωρίς καθαρούς κανόνες, εποπτεία και λογοδοσία, η αγορά γίνεται πιο αδιαφανής, πιο ασταθής και λιγότερο αξιόπιστη τόσο για εργοδότες όσο και για εργαζομένους.
